كوردێک سێ جۆر بەكتریا لەمۆبایل دا دەدۆزێتەوە
2010-07-22 22:29:36
كوردێک سێ جۆر بەكتریا لەمۆبایل دا دەدۆزێتەوە
كوردێک لەوڵاتی هۆڵەندا دوای هەوڵدانێكی زۆری لەتاقیگە پزیشكیەكانی ئۆترێختی هۆڵەندی توانی سێ جۆر بەكتریای زیان بەخش لەئامێری (مۆبایل) دا بدۆزێتەوە كەدەبێتە مایەی مەترسی لەسەر ژیانی مرۆڤ، تیۆریەكانی ئێستا وەك مەنهەج لەئەو نەخۆشخانەیەدا دەخوێندرێت كەخۆی كاری تێدا دەكات.
پسپۆڕی شیكاری نەخۆشیە میكرۆبیەكان به رێز دڵشاد حسێن حەمە كە لەساڵی (1996)وە چۆتە وڵاتی هۆڵەندا و ئێستا بەسەردان گەڕاوەتەوە بۆ هەرێمی كوردستان بەچەتری ڕاگەیاند «ئێستا لەنەخۆشخانەی ئۆترێخت لەتاقیگەدا كاردەكات، شیكاریم بۆچەندین بەكتریای زیان بەخشكردووە و لەپرۆسەی بەردەوام بونمدا توانیم سێ جۆر بەكتریای زیان بەخش لەئامێری مۆبایلدا بدۆزمەوە كەڕاستەوخۆ زیانێكی مەترسیداری بۆسەر ژیانی ئەو كەسانە هەیە كەبەكاری دەهێنن.»
به رێزدڵشاد، وتی «مۆبایل ئامێرێكی هەستیارە و بەهۆی زۆربەكارهێنانیەوە لەلایەن مرۆڤەوە پیس دەبێت پێویستە لەلایەن بەكاربەرانی مۆبایلەوە لەمانگێكدا (سێ تا چوار) جار بەماددەی پاكەرەوە یان ئەلكحول مۆبایلەكانیان پاكبكەنەوە، ئەو بەكتریایانەی كەدۆزیومەوە بریتین لە سترێپتۆكۆس پینێو مۆنیا Strep to coccus paeumoia كە بەكتریایەكە مرۆڤ توشی هەوكردنی قوڕگ و گوێ و لوت دەكات، و ستافیلۆكۆس ئاورێس Staphylococcus aureus توشی نەخۆشی هەوكردنی تویژاڵی پەردەی لوت و پێست دەبێت و دەفیتریا Diphthria ئەمەیان مەترسیدارترین بەكتیریا دەبێتە ئەژماردن كە دەبێتە هۆی ژەهراوی بونی سوڕی خوێن و كاردەكاتەسەر ناوپۆشی دڵ و گورچیلە و خانەكانی دەمار.
ئەو پسپۆڕەی شیكاری نەخۆشیە میكرۆبیەكان ئاماژەی بۆ ئەوەكرد پێدانی دەرمان بەنەخۆش لەلایەن خاوەن دەرمانخانەكانەوە بەبێ پشكنین دەبێتە هۆی كێشە بۆ نەخۆشەكە، وتی زۆرجار نەخۆش كەسەردانی دەرمانخانەیەك دەكات بەبێ ئەوەی پشكنینی پێویستی بۆبكرێت دەرمانی دژە بەكتریای پێئەدەن نەك دژە ڤایرۆس كە ئەو دەرمانانە دەبنە كێشە بۆنەخۆشەكە، ئەوە ئەوپەڕی نابەرپرسیارێتیە كەپشكنین بۆنەخۆش نەكرێت و لەبری ئەوەی رێنمای بكرێت لەلایەن یاریدەدەری پزیشكیەوە، بەئارەزووی نەخۆشەكە دەرمانی پێ دەدرێت بەوەش باری تەندروستی سەختتر دەبێت».
به رێزیان دەربارەی كۆمەكی توشبوان بەشێرپەنجە لەكوردستاندا دەڵێت «وەك سەندیكای كارمەندانی تەندروستی كورد لەئەورپا هەوڵێكی زۆرماندا بۆئەوەی بتوانین كۆمەكی ئەوكەسانە بكەین توشی نەخۆشی شێرپەنجەبوون، و بڕیارە چەند لیژنەیەك لەشوێنەكانی دیكە دروست بكەین و خەڵكانی كۆمەك بەخش بۆئەو مەبەستە پەیدا بكەین، چونكە جۆرەكانی شێرپەنجە مەترسیدارترین نەخۆشیە بۆ سەر ژیانی ئەوكەسانەی توش دەبن و ئەگەر ئەو حاڵەتانەی لەكوردستاندا هەن چارەسەریان بۆنەدۆزرێتەوە ئەوا مەترسی لەسەر ژیانی زۆربەمان دروست دەبێت».
ناوبراو ئاماژەی بۆ ئەوە كرد هێشتا لەعێراقدا ئامارێكی ڕەسمی نیە بۆ شێرپەنجە، وتی «نەبوونی ئاماری ڕەسمی لەسەر جۆرەكانی نەخۆشی شێرپەنجە كارەساتە بەهۆی جەنگەوە بەتایبەتی لەناوچەكانی باشور و ناوەڕاستدا خەڵكانێكی زۆرتوشی نەخۆشی شێرپەنجەبوون، تاجۆرەكانی شێرپەنجە نەزانرێت و ئامارێكی ڕەسمی لەبەردەستدا نەبێت بەچی جۆرێك حكومەت و لایەنەپەیوەندیدارەكان پلانی چارەسەكردن یان میكانیزمی ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو نەخۆشیە كوشندەیە بگرنەبەر».
كوردێک لەوڵاتی هۆڵەندا دوای هەوڵدانێكی زۆری لەتاقیگە پزیشكیەكانی ئۆترێختی هۆڵەندی توانی سێ جۆر بەكتریای زیان بەخش لەئامێری (مۆبایل) دا بدۆزێتەوە كەدەبێتە مایەی مەترسی لەسەر ژیانی مرۆڤ، تیۆریەكانی ئێستا وەك مەنهەج لەئەو نەخۆشخانەیەدا دەخوێندرێت كەخۆی كاری تێدا دەكات.
پسپۆڕی شیكاری نەخۆشیە میكرۆبیەكان به رێز دڵشاد حسێن حەمە كە لەساڵی (1996)وە چۆتە وڵاتی هۆڵەندا و ئێستا بەسەردان گەڕاوەتەوە بۆ هەرێمی كوردستان بەچەتری ڕاگەیاند «ئێستا لەنەخۆشخانەی ئۆترێخت لەتاقیگەدا كاردەكات، شیكاریم بۆچەندین بەكتریای زیان بەخشكردووە و لەپرۆسەی بەردەوام بونمدا توانیم سێ جۆر بەكتریای زیان بەخش لەئامێری مۆبایلدا بدۆزمەوە كەڕاستەوخۆ زیانێكی مەترسیداری بۆسەر ژیانی ئەو كەسانە هەیە كەبەكاری دەهێنن.»
به رێزدڵشاد، وتی «مۆبایل ئامێرێكی هەستیارە و بەهۆی زۆربەكارهێنانیەوە لەلایەن مرۆڤەوە پیس دەبێت پێویستە لەلایەن بەكاربەرانی مۆبایلەوە لەمانگێكدا (سێ تا چوار) جار بەماددەی پاكەرەوە یان ئەلكحول مۆبایلەكانیان پاكبكەنەوە، ئەو بەكتریایانەی كەدۆزیومەوە بریتین لە سترێپتۆكۆس پینێو مۆنیا Strep to coccus paeumoia كە بەكتریایەكە مرۆڤ توشی هەوكردنی قوڕگ و گوێ و لوت دەكات، و ستافیلۆكۆس ئاورێس Staphylococcus aureus توشی نەخۆشی هەوكردنی تویژاڵی پەردەی لوت و پێست دەبێت و دەفیتریا Diphthria ئەمەیان مەترسیدارترین بەكتیریا دەبێتە ئەژماردن كە دەبێتە هۆی ژەهراوی بونی سوڕی خوێن و كاردەكاتەسەر ناوپۆشی دڵ و گورچیلە و خانەكانی دەمار.
ئەو پسپۆڕەی شیكاری نەخۆشیە میكرۆبیەكان ئاماژەی بۆ ئەوەكرد پێدانی دەرمان بەنەخۆش لەلایەن خاوەن دەرمانخانەكانەوە بەبێ پشكنین دەبێتە هۆی كێشە بۆ نەخۆشەكە، وتی زۆرجار نەخۆش كەسەردانی دەرمانخانەیەك دەكات بەبێ ئەوەی پشكنینی پێویستی بۆبكرێت دەرمانی دژە بەكتریای پێئەدەن نەك دژە ڤایرۆس كە ئەو دەرمانانە دەبنە كێشە بۆنەخۆشەكە، ئەوە ئەوپەڕی نابەرپرسیارێتیە كەپشكنین بۆنەخۆش نەكرێت و لەبری ئەوەی رێنمای بكرێت لەلایەن یاریدەدەری پزیشكیەوە، بەئارەزووی نەخۆشەكە دەرمانی پێ دەدرێت بەوەش باری تەندروستی سەختتر دەبێت».
به رێزیان دەربارەی كۆمەكی توشبوان بەشێرپەنجە لەكوردستاندا دەڵێت «وەك سەندیكای كارمەندانی تەندروستی كورد لەئەورپا هەوڵێكی زۆرماندا بۆئەوەی بتوانین كۆمەكی ئەوكەسانە بكەین توشی نەخۆشی شێرپەنجەبوون، و بڕیارە چەند لیژنەیەك لەشوێنەكانی دیكە دروست بكەین و خەڵكانی كۆمەك بەخش بۆئەو مەبەستە پەیدا بكەین، چونكە جۆرەكانی شێرپەنجە مەترسیدارترین نەخۆشیە بۆ سەر ژیانی ئەوكەسانەی توش دەبن و ئەگەر ئەو حاڵەتانەی لەكوردستاندا هەن چارەسەریان بۆنەدۆزرێتەوە ئەوا مەترسی لەسەر ژیانی زۆربەمان دروست دەبێت».
ناوبراو ئاماژەی بۆ ئەوە كرد هێشتا لەعێراقدا ئامارێكی ڕەسمی نیە بۆ شێرپەنجە، وتی «نەبوونی ئاماری ڕەسمی لەسەر جۆرەكانی نەخۆشی شێرپەنجە كارەساتە بەهۆی جەنگەوە بەتایبەتی لەناوچەكانی باشور و ناوەڕاستدا خەڵكانێكی زۆرتوشی نەخۆشی شێرپەنجەبوون، تاجۆرەكانی شێرپەنجە نەزانرێت و ئامارێكی ڕەسمی لەبەردەستدا نەبێت بەچی جۆرێك حكومەت و لایەنەپەیوەندیدارەكان پلانی چارەسەكردن یان میكانیزمی ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو نەخۆشیە كوشندەیە بگرنەبەر».
[گه رانه وه >]
- تۆشک
- سترێس چییه؟
- كوردێک سێ جۆر بەكتریا لەمۆبایل دا دەدۆزێتەوە
- کۆمه ک بۆ توشبوانی شێر په نجه
- مهڵبهندی تهندروستی دهربهندیخان سیمینارێك
- چیتر دهرمانى ئهنتیى بایۆتیكى دژه بهكتریا بهكارنههێنرێت
- سه ردانی کوردستان بۆ ئه نجامدانی پرۆژه
- که م کردنه وه ی هه وکردن له کاتی چاره سه ری
- چاودێری ئه م نه خۆشانه ی که ماوه یه کی که میان ماوه له ژیان
- به ردی زراو
